Coordinación entre administraciones, buenas prácticas municipales o la ampliación del parque público de vivienda, entre los temas que se tratarán en el seminario de vivienda de EAPN Galicia

O acto foi o marco da presentación do VIII Informe situación 2024: Garantizar el derecho a una vivienda digna, axeitada e accesible en Galicia.
Contou con dúas mesas de diálogo nas que se analizaron algunhas das casuísticas máis agravantes do acceso a unha vivenda digna, apropiado y accesible.
Á xornada asistiron preto de 70 persoas que puideron volver a visitar a exposición itinerante #EmerxenciaVivenda
O pasado 8 de novembro tivo lugar a presentación do “VIII Informe situación 2024: Garantizar el derecho a una vivienda digna, axeitada e accesible en Galicia”, encadrada no marco dun seminario sobre a emerxencia residencial, co obxectivo de poñer en común as boas prácticas que están a levar a cabo en materia de acceso á vivenda e identificar os grandes retos que aínda están pendentes de abordar para avanzar e mellorar as políticas a nivel municipal e autonómico neste senso.
O acto coincidiu co Día do Urbanismo e tivo lugar na Escola Galega de Administración Pública (EGAP) de Santiago de Compostela. A súa celebración xurde no contexto dun esperanzador momento político e de comunicación, no que semella que por fin a emerxencia residencial está de actualidade.
O informe
A benvida á xornada correu a cargo de Ana Pardo, presidenta de EAPN Galicia e Arturo Parrado, Director Xeral de Inclusión Social. A presidenta da Rede quixo valorar de xeito positivo a creación da Consellería de Vivenda, unha das principais demandas de EAPN Galicia, e o seu compromiso de duplicar o parque público de vivenda nesta lexislatura, ao que tamén quixo engadir “como mínimo”.
Ana Pardo lembrou que a situación de emerxencia residencial non afecta só ás persoas en risco de pobreza ou exclusión social, senón tamén ás persoas de clase media e media baixa. “Ás veces temos a sensación de que non se acaba de entender a palabra emerxencia, pois as medidas que se están a levar a cabo non están a dar resposta urxente a situacións severas de exclusión residencial, cun enfoque de prevención e cun impacto a curto prazo”.
Pola súa banda, o Director Xeral de Inclusión Social, indicou que este era o momento de sumar esforzos e recursos entre todas as administracións. «A Administración Autonómica somos os responsables de proporcionar vivenda”, engadiu Parrado, quen di apostar tamén pola colaboración entre consellerías (Política Social, Vivenda, Emprego e mesmo Sanidade e Educación) para abordar desde un punto de vista integral o problema da emerxencia residencial.
A presentación do informe correu a cargo de membros das entidades que tecen rede en EAPN Galicia (ONG Mestura, Fundación Érguete Integración, Fundación Secretariado Gitano, COGAMI, Cáritas Diocesana Tui-Vigo, Fundación ESPLAI, HAZLO, Fundación JuanSoñador mi CDR Portas Abertas). Dividida en varios paneis, nela tratáronse as principais causas e consecuencias da emerxencia residencial, así como as boas prácticas e retos pendentes neste eido.
Respostas á situación de emerxencia residencial
Para dar solucións a estes factores que dificultan o acceso a un inmoble, EAPN Galicia tamén presentou o “Plan para garantir o acceso a unha vivenda digna, axeitada e accesible”, unha recompilación de propostas concretas de actuación en materia de acceso á vivenda, dende a aplicación e creación de programas e políticas de loita contra a exclusión residencial, ata reformulacións e cambios nas medidas xa en marcha contra esta exclusión:
- Actuar contra a emerxencia: definindo unha Estratexia de Erradicación do chabolismo e a infravivenda en Galicia no 2030 seguindo o mandato do Parlamento Europeo, reforzando as liñas de orzamento e procedemento de prevención do desafiuzamento que aseguren o mantemento da vivenda ante a posibilidade de perda da mesma e sen agardar a que se produzan impagos ou mesmo a execución, e impulsando o novo Plan de Atención ás Persoas sen Fogar.
- Promover e fomentar a vivenda pública en réxime de alugueiro social: limitando os permisos de vivenda de uso turístico, triplicando o parque público de vivenda social, ata chegar ás 11.400 vivendas no 2028 e ás 22.800 No 2030.
- Axilizar o acceso á vivenda pública : mediante o impulso do Rexistro Único de Demandantes de Vivenda de Galicia, con inscrición automática e prioritaria de persoas en situación de vulnerabilidade beneficiarias de axudas sociais, conectando con Servizos Sociais (SIUSS), actualizando da oferta existente de Vivenda de Protección Oficial en contornas urbanas e rurais e poñendo en marcha un Plan específico de acompañamento e busca de vivenda, especialmente para persoas perceptoras de RISGA e/ou IMV.
- Diminuír a vivenda baleira: seguindo a Lei estatal polo Dereito á vivenda, reformulando o Imposto de Bens Inmobles (IBI) desde unha perspectiva de progresividade e incrementando a implicación e traballo coordinado de Xunta e concellos, mediante a colaboración co Terceiro Sector de Acción Social.
- Asegurar unha accesibilidade universal: asegurando liñas de axuda específicas a colectivos vulnerabilizados para a mellora da accesibilidade en vivendas e edificios e mediante a creación dun «Fondo Público de Promoción da Accesibilidade Universal» nutrido co 1,5% dos Orzamentos que se dediquen a infraestruturas, axenda urbana, mobilidade e transportes en cada Administración.
- Facilitar a chegada de axudas á vivenda e subministracións a persoas en situación de vulnerabilidade: asegurando a creación dunha oficina de proximidade, axente rehabilitador ou servizo de vivenda en cada concello maior de 20.000 habitantes, que asesore e facilite á cidadanía vulnerabilizada, reforzando as políticas e orzamentos de axudas económicas á mocidade para a súa emancipación, ou destinando un 30% dos fondos de rehabilitación, accesibilidade ou eficiencia enerxética.
- Creación da Sección Oficial do Observatorio de Vivenda de Galicia: realizando unha análise da situación de vivenda na nosa comunidade e así dispor de datos oficiais e de fácil acceso a nivel autonómico e municipal que sirvan como base para o cumprimento de compromisos e novas medidas de acción pública.
Catro retos de acción pública
Para que todo o anterior funcione, é preciso acelerar e non por freo as políticas en materia de vivenda que se están a levar a cabo por parte das administracións (Xunta de Galicia, Concellos, Deputacións e Goberno central).

Ana Álvarez e Javier Hermida, membros da Xunta directiva de EAPN Galicia
E para que estas políticas teñan un verdadeiro impacto e non perdan o enfoque social, deben atender a catro retos transversais:
- Asegurar que as políticas e programas de vivenda teñan impacto nas persoas, fogares, edificios ou barrios en vulnerabilidade, reducindo as dificultades de acceso aos mesmos (Non Take Up) con medidas concretas (como a creación de Oficinas Municipais de Vivenda ou no Terceiro Sector).
- Superar as disputas competenciais e asumir unha misión compartida entre as diferentes administracións públicas. Sexan da cor política que sexan, deben comprender que afrontar a emerxencia no acceso á vivenda en Galicia é unha responsabilidade compartida.
- Aproveitar as oportunidades dos Fondos Europeos, en especial FSE+ e en breve FEDER para procesos de acompañamento e inclusión socioresidencial ou para mellorar a eficiencia enerxética das vivendas das persoas en situación de vulnerabilidade. Especialmente, o Fondo Europeo de Desarrollo Regional (FEDER) que ofrece a oportunidade de incluír para 2025 fondos específicos para eficiencia enerxética.
- Incorporar ao Terceiro Sector Social e a súa filosofía de non ter ánimo de lucro como axente social imprescindible tanto nos procesos de inclusión socioresidencial en xeral como na provisión e xestión de vivenda accesible.
[estilo del botón =»p.ej. sólido, borde» tamaño =»p.ej. pequeño, medio, grande» enlace =»https://eapn-galicia.com/wp-content/uploads/2024/10/Informe-situacion-vivenda-2024.-Asegurando-o-dereito-a-unha-vivenda-digna-axeitada-e-accesible.-Version-final-1.pdf» objetivo =»»]PODES DESCARGAR O INFORME COMPLETO PREMENDO NESTE ENLACE[/botón]
[estilo del botón =»p.ej. sólido, borde» tamaño =»p.ej. pequeño, medio, grande» enlace =»https://eapn-galicia.com/wp-content/uploads/2024/10/Informe-situacion-vivenda-2024.-RESUMO-EXECUTIVO.pdf» objetivo =»»]DESCARGA O RESUMO EXECUTIVO NESTE ENLACE[/botón]
Mesas redondas

Mesa-diálogo: Avances e boas prácticas nas políticas de vivenda en Galicia
A programación continuou con dúas mesas de diálogo. Na primeira delas, baixo o nome “Avances e boas prácticas nas políticas de vivenda en Galicia”, alcaldes de varios municipios galegos presentaron boas prácticas en materia de vivenda que se estaban a levar a cabo nos seus concellos.
Javier Caínzos, alcalde do Concello de Curtis, expuxo o proxecto de vivenda sostible que alí desenvolven, poñendo como exemplo dúas antigas escolas municipais que foron convertidas en vivendas sociais, cun prezo por alugueiro de entre 50 mi 150 euros.
Pola súa banda, o Alcalde do Concello de Ames, Blas García, explicou a súa iniciativa de promover o alugueiro social en 68 vivendas baleiras, propiedade dunha entidade bancaria, das que agora, unha parte, están a disposición de familias en risco de pobreza ou exclusión.
Paula Fernández Pena, falou da creación da Oficina Municipal de Vivenda en Silleda, concello do que é alcaldesa. Esta oficina, asegura, “é unha ferramenta moi importante resolver as trabas burocráticas que obrigan a gran parte da cidadanía a abandonar os expedientes”.
Por último, Pilar Nogueiras, da Asociación Provivienda, expuxo o Programa Fogares, promovido pola súa entidade desde 2017 en Vigo, Santiago e Ourense. “Desde un fogar podemos abordar todas as esferas da vida dunha persoa”. Este programa, facilita vivendas en alugueiro á persoas en situación de vulnerabilidade á vez que actúa como interlocutor co arrendador, xerando unha confianza.
A mesa estivo moderada polo director de EAPN Galicia Xosé Cuns.
No segundo faladoiro, Retos pendentes para garantir o acceso á vivenda, digna, apropiado y accesible, os participantes puxeron en común asuntos pendentes e compromisos na Comunidade Autónoma de Galicia, así como oportunidades e propostas de mellora nas políticas e accións públicas en materia de acceso á vivenda.
Nel, interactuaron María Pierres, Secretaria do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia; Arturo Parrado, Director Xeral de Inclusión Social; Heriberto García, Secretario Xeral de Vivenda e Urbanismo, e Ana Pardo, Presidente de EAPN Galicia.

Mesa-diálogo: retos pendentes para garantir o acceso á vivenda digna, apropiado y accesible
Moderada polo xornalista Íñigo Caínzos, nesta mesa tratouse a problemática da falta de información sobre programas de vivenda que experimenta a maior parte da cidadanía, así como a escaseza da datos concretos para coñecer cales son os puntos onde existe un maior número de persoas vivindo en situación de emerxencia residencial.
Os novos modelos habitacionais, a proliferación das vivendas turísticas que encarecen o insuficiente parque público de vivenda ou a necesidade de deixar de tratar esta problemática desde unha perspectiva de “mercado de vivenda” foron outros dos a debater, así como a mobilización do parque de vivenda baleira, a creación da sección social do Observatorio de Vivenda de Galicia e o punto no que se atopa a declaración de zonas tensionadas dalgúns dos territorios da nosa comunidade.
Ao seminario asistiron arredor de 70 persoas que puideron volver visitar a exposición fotográfica itinerante #EmerxenciaVivenda que foi colocada nas instalacións da EGAP para a ocasión.
[YouTube]http:https://www.youtube.com/watch?v=wN5Wf_5OnF8[/YouTube]







